آزمون های روانی
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: غلامحیدر نیکخو - ۱۳٩۱/٩/۱٢

 

 

درس کودکان استثنایی

 

 

آزمون رشد اجتماعی وایلند

تست رشد اجتماعی وایلند در سال 1953 توسط دل(Doll) تیهه و تدوین گردید و در سال 1357 توسط محمد تقی براهنی .ولی اخوت و لقمان دانشمند، ترجمه و رواسازی شده است. این مقیاس برای گروه سنی «25-0» سال طراحی شده است. و کاربرد آن برای افرادی که دچار ناتوانی هوشی  هستند بیشتر است. این مقیاس 117سئوال دارد و به گروههای یک ساله تقسیم شده است. در هرماده، اطلاعات مورد نیاز نه از طریق موقعیتهای آزمون، بلکه از راه مصاحبه با مطلعین(پدر، مادر و یا اعضای خانوده یا مربی) یا خود آزمودنی، به دست می آید. اساس این مقیاس براین امر استوار است که فرد در زندگی روزمره ، توانایی چه کارهایی را دارد.این مقیاس به هشت طبقه  خودیاری عمومی، خودیاری در غذا خوردن، خودیاری در لباس پوشیدن، خود فرمانی، اشتغال، ارتباط زبانی، جابجایی، اجتماعی شدن تقسیم می شود.با توجه به نمره های شخص در طبقات هشت گانه این مقیاس ،می توان «سن اجتماعی»(SA) و «بهره اجتماعی»(SQ) را محاسبه کرد(ساعتچی، کامکاری و عسگریان؛1389).

نحوه اجرای آزمون رشد اجتماعی وایلند:

 برای اجرای این مقیاس،والدین، پرستار و یکی از اعضای خانواده مطلع و یا به طورکلی هر فردی که کودک را به خوبی بشناسد، می توانند پاسخ دهند.‌ازمونگر می تواند این مقیاس را با مشاهده خود  نیز، تکمیل نماید.

برای شروع کار می توان به دو صورت عمل کرد:

-         از سئولات اول، یعنی سئوالات مربوط به ابتدای تولد ، شروع کنیم(این کار کودکان عقب مانده ذهنی ،بهتر است)

-         اگر کود عقب مانده ذهنی نباشد و یا سطح عقب ماندگی او خفیف باشد و به ویژه، اگر سن او نیز بالا باشد،میتوانیم از دو یا سه سال عقب تر از سن وی شروع کینم .برای مثال ، سنجش یک کودک 10ساله را می توان از 7یا 8سالگی شروع کرد و ادامه داد. اگر کودک توانست نمره بگیرد ، آزمون را ادامه می دهیم و تمام نمره های سئولات قبل را که اجرا نکرده است. برای او مثبت حساب می کینم. اما اگر کودک نتوانست نمره بگرد، بازهم به چند سال عقب تر برمی گردیم و در هر حال از هرکجا که توانست پاسخ دهد، به سئوالات قبلی ، نمره مثبت می دهیم.

  بطورکلی ، برای اجرای این آزمون از یک مرحله قبل از سن تقویمی آزمودنی، شروع به اجرای آزمون می نمایم .بدین ترتیب که اگر آزمودنی به تمام سئولات سن مربوطه پاسخ صحیح داد ، به مرحله بعد رفته و اگر آزمودنی حتی به یک مورد سئوالات آزن مرحله پاسخ اشتباه بدهد، مجدداً به یک مرحله قبل برمی گردیم . بدین ترتیب ادامه می دهیم تا جایی که آزمدنی به تمام سئوالات یک مرحله (یا یک سن) پاسخ اشتباه بدهد(ساعتچی، کامکاری و عسگریان؛1389)

سئوالات رشد اجتماعی وایلند

- از تولد تا 1 سالگی:

1)      قیل و قال کردن و خندیدن

2)      اشیای نزدیک را چنگ میزند

3)      دستش را به اشیای نزدیک، دراز میکند

4)      خودش را سرگرم میکند، بدون دیگران

5)      سعی میکند بلند شود

6)      سرش را در حالت تعادل، نگه میدارد

7)      گرایش به افراد آشنا

8)      می غلتد

9)      میتواند بنشیند بدون کمک ( 1 دقیقه )

10)  با خود حرف زده، صداها را تقلید میکند

11)  با کمک از لیوان می نوشد

12)  در کف اتاق، دور خودش حرکت میکند

13)  اشیا را با شست و انگشتان دستش میگیرد

14)  توجه دیگران را جلب میکند با صدا یا حرکت

15)  ایستادن بدون کمک - آب دهانش جاری نمیشود

16)  دستورهای صادره مخصوص سنش راانجام میدهد ( مثلا بطرف منبع صدا میرود )

1 تا 2 سالگی:

  1. راه رفتن در اتاق بدون کمک
  2. با مداد و ماژیک خط میکشد و علامت گذاری میکند
  3. درآوردن جورابها
  4. جویدن غذا - اشیا را با دیگران رد و بدل میکند
  5. موانع کوچک را از سر راه برمیدارد
  6. اشیای آشنا را میآورد یا میبرد
  7. نوشیدن از فنجان بدون کمک - کالسکه بچه برایش جذابیتی ندارد
  8. بازی با کودکان دیگر
  9. خوردن غذا با قاشق - پرسه در خانه یا حیاط
  10. مواد قابل خوردنی را تشخیص میدهد
  11. نام اشیای معمولی را بکار میبرد - بالا رفتن از پله بدون کمک
  12. با جملات کوتاه و ساده حرف میزند
  13.  آدامس و شکلات را از داخل جلد کاغذی در می آورد

2 تا 3 سالگی

30)  اعلام نیاز به توالت

31)  انتخاب سرگرمی بطور شخصی 

32)  درآوردن لباس خود

33)  نمیتواند از چنگال غذاخوری استفاده کند

34)  بدون کمک دیکران برای خودش آب میآورد  

35)  پوشیدن لباس بدون کمک دیگران –

36)  -با قیچی چیزی را میبرد

37)  خشک کردن دستها با حوله و دستمال

38)  خود را از خطرات ساده دور نگه میدارد ( مانند آتش و پله )

39)  تجاربش را باهم پیوند داده و آنها را بیان میکند ( مثلا خبری را میدهد )

3 تا 4 سالگی

40)  از پله ها پایین میرود ( هر پله با یک قدم ) 

41)  شرکت در بازیهای جمعی بهمراه سایر کودکان

42)  دکمه لباسش را باز و بسته میکند

43)  شستن دستها با آب و صابون بدون کمک دیگران

44)  کمک در کارهای کوچک خانه ( مانند برداشتن چیزی از زمین )

45)  نمایش برای دیگران و سرود و شعر و رقص و...

4 تا 5 سالگی

46)  میتواند در توالت نظافت را رعایت کند

47)  شستن صورن بدون کمک دیگران

48)  رفت و آمد در کوچه های اطرف بدون کمک دیگران  -

49)  نقاشی با مداد و ماژیک

50)  شرکت در بازیهای رقابتی - لباسهایش را می پوشد ( بجز گره زدن و ... )

5 تا 6 سالگی

51)  استفاده از اسکیت و دوچرخه و ...

52)  رونویسی کلمات ساده

53)  بازی های دورمیزی یا دو نفره ( منچ و فوتبال دستی و..  )

54)  میتوان برای خریدهای کوچک، پول در اختیارش گذاشت

55)  کمک فعالانه در چیدن و جمع کردن سفره

6 تا 7 سالگی

56)  لقمه گرفتن بدون کمک دیگران

57)  میتواند با مداد بنویسد و شکلهای لوزی و مربع را بکشد     

58)  حمام با کمک دیگران

59)  بدون کمک دیگران به رختخواب میرود 

7 تا 8 سالگی

60)  توانایی خواندن ساعت

61)  شانه کردن موی خود

62)  استفاده از قاشق و چنگال و کارد برای بریدن غذا

63)  تشخیص خیالی بودن موجوداتی مانند جن و پری و ...

64)  شرکت در بازیهای مخصوص سنین قبل از نوجوانی

8 تا 9 سالگی

65)  کمک در کارهای روزمره خانه

66)  با میل و علاقه خود چیزهایی را میخواند

67)  حمام بدون کمک دیگران

68)  استفاده از ابزار و وسایل معمولی خانه ( مانند چکش و انبر و .. )      

9 تا 10 سالگی

69)  انجام خریدهای خیلی کوچک

70)  رعایت آداب غذا خوردن و سر سفره مواظب حرکاتش است

71)  میتواند در خیابانها و کوچه های اطراف، رفت و آمد کند     

10 تا 11 سالگی

72)  گهگاه نامه های کوتاه مینویسد

73)  استفاده از تلفن

74)  میتواند با موسساتی مانند رادیو و تلویزیون مکاتبه کند

75)  میتواند گاهی در برابر دریافت پول، کار کند    

11 تا 12 سالگی

76)  انجام کارهای ساده خانه

77)  لذت از خواندن کتاب و روزنامه و مجله 

78)  در مراقبت از خود یا دیگران می توان به او اطمینان کرد

12 تا 15 سالگی

79)  شرکت در بازیهای پیچیده

80)  مواظبت از لباسهای خود بنحو کامل 

81)  انجام کارهای عادی خانه با احساس مسئولیت

82)  شرکت در فعالیتهای گروهی نوجوانان 

83)  توانایی خرید خرده ریزه ها ( مانند گیره سر و جوراب و کمربند و ... )

15 تا 18 سالگی 

84)  حوادث روزمره را دنبال میکند

85)  انتخاب لباسهای شخصی با سلیقه خود

86)  گردش روزانه با رفقا بدون نظارت والدین

87)  رفت و آمد به خیابانها و جاهای دور از خانه

88)  ارتباط برنامه نگاری با دیگران بعنوان وسیله ارتباطی

89)  برای هزینه های روزمره خود، پول تو جیبی مشخصی دارد

18 تا 20 سالگی

90)  تنها به شهرهای دیگر سفر میکند

91)  مواظب سلامتی خود است

92)  شاغل یا مشغول تحصیل است –

93)  مسئولیت اعمالش را بعهده میگیرد

94)  کنترل هزینه اصلی خود ( پس انداز و برنامه ریزی )

95)  -گردش شبانه با رفقا بدون محدودیت ( درصورت لزوم تنها زندگی میکند )

20 تا 25 سالگی

96)  طرح ریزی برای آینده خود.

97)  رعایت حال دیگران در برآورد احتیاجات خود

98)  پول خود را روی حساب خرج میکند ( برنامه ریزی مالی ) –

99)  شرکت در امور عام المنفعه اجتماعی ( کمک به زلزله زدگان و ... )

25 سال ببالا

100)          انجام کارها با نظم و ترتیب

101)          حس اعتماد را در دیگران برمی انگیزد

102)          شرکت در پیشرفت و توسعه اجتماعی –

103)          کمک به بهزیستی و خوشبختی مردم

104)          کارهای تخصصی را با مهارت انجام میدهد. –

105)          دیگران به او اعتماد میکنند تا برایشان خرید کند

106)          شرکت در تفریحات سالم و فعالیتهای روزمره –

107)          کاری را که مستلزم مهارت است، انجام میدهد

108)          نظارت به کار چند نفر در شغلی که عهده دار است –

109)          خلاقیت در شغل و آفرینش موقعیتهای تازه برای خود

110)          مدیریت یا سازماندهی را به عهده میگیرد ( راهنمایی و اداره دیگران )

111)          مقام پر مسئولیتی مثل مدیر عاملی یا عضو هیات مدیره را تقبل میکند

نحوه نمره گذاری:

نمره 1 برای حالاتی تعلق می گیرد – 1 آزمودنی با موفقیت کامل، آن کار انجام دهد،2- آزمودنی می تواند کاری انجام دهد ولی والدین تا کنون به او اجازه انجام آن رفتار را نداده اند،3- فردی به علت خاصی آن رفتار انجام داده بطوریکه اگر آن معذورت برطرف شود، شخص می تواند آن رفتار را انجام دهد،

نمره نیم- نمره زمانی تعلق می گیرد، آزمودنی گاهی آن را انجام می دهد و گاهی انجام نمی دهد، به عبارت دیگر هنوز آن مهارت خوب یاد نگرفته است.

نمره صفر- برای حالاتی تعلق می گیرد: 1-شخص نمی تواند آن کار انجام دهد،2-  شخص به خاطر معلولیتها یا معذورت های غیر قابل برگشت ،نمی تواند آن رفتار پس از آن انجام دهد، 3- زمانی که فرد آن کار را انجام نمی دهد، اگر تحت فشار شدید قرار بگیرد ، آن کار را خیلی بد انجام خواهد داد.و یا آزمودنی اصلاً به مرحله ای نرسیده است ، که بتواند کار را انجام دهد.

طبق نمره گذاری فوق، جمع نمرات بر هر کدام از خرده مقیاسهای خودیاری عمومی، خودیاری در غذا خوردن، خودیاری در لباس پوشیدن، خود فرمانی، اشتغال، ارتباط زبانی، جابجایی، اجتماعی شدن ، محاسبه کنید.سپس نرم (هنجار) که در پیوست تست رشد اجتماعی واینلند موجود است، جهت تعیین سن اجتماعیSA  به جدول  زیر (جدول تبدیل نمره کل مقیاس به سن اجتماعی)مراجعه می کنیم و در نهایت سن اجتماعی(SA)  را بر سن تقویمی(AM) تقسیم می کنیم و در 100ضرب می کنیم.که در نهایت نمره رشد اجتماعی به دست می آید.

کلید سئوالات:

 خودیاری عمومی- self help General- 2-3-5-6-8-9-11-13-15-21-23-30-38-39-46-60

 خودیاری در خوردن- self help   eat- 16-20-25-26-29-33-34-56-62-70

 خودیاری در پوشیدن- self help dress-19-32-35-37-42-43-47-58-59-61-67-80

 خودرهبری- self direction-69-110-77-81-85-86-89-91-93-94-95-96-98-99

مسایل شغلی و مشغولیات-Occupation- 4-18-22-31-36-44-49-51-65-68-107-108-109-74-76-83-92-100-106-

  جابجایی ،حرکت و جنبش—locomotion- 12-17-40-48-55-71-90

  ارتباط-صداها تقلید می کند و می خند- communication- 1-10-27-28-52-57-66-72-73-75-78-84-87-88

  اجتماعی بودن-- Sociality 7-14-24-41-45-50-53-63-64-111-79-82-97-101-102-105

  • نگاه کنید به کتاب آزمونهای روان شناختی – نوشته ساعتچی، کامکاری و عسگریان.نشر ویرایش

غلامحیدر نیکخو
دانشجویی دکتری روان شناسی دانشگاه سراسری تبریز. مدرس دانشگاه، محقق و پژوهشگر، ارائه مشاوره تحقیقی وآماری ,مشاوره روانشناسی تجزیه تحلیل داده با نرم افزارهای معتبر آماری
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :